ครม.นัดแรกลุ้น “รื้อโครงสร้างน้ำมัน” เดิมพันใหญ่ ลดค่าครองชีพ หรือแค่แก้เกมระยะสั้น
การประชุมคณะรัฐมนตรีนัดแรกของรัฐบาลชุดใหม่ วันที่ 6 เมษายนนี้ ถูกจับตาอย่างใกล้ชิด เมื่อทีมเศรษฐกิจนำโดย เอกนิติ นิติทัณฑ์ประภาศ เตรียมเสนอแนวทางแก้ปัญหาราคาน้ำมัน “เชิงโครงสร้าง” เพื่อลดภาระค่าครองชีพของประชาชน ท่ามกลางวิกฤตราคาพลังงานโลกที่ยังผันผวนจากสถานการณ์ตะวันออกกลาง
ขณะเดียวกัน เอกนัฏ พร้อมพันธุ์ เสนอทบทวน “ค่าการกลั่น” และปรับกลไกการประกาศราคา เพื่อบรรเทาแรงกดดันด้านพลังงานก่อนเข้าสู่ช่วงเทศกาลสงกรานต์
หัวใจสำคัญของแผนนี้ คือการนำข้อมูลเชิงลึกของ พิพัฒน์ รัชกิจประการ มาวิเคราะห์ “ต้นทุนที่แท้จริง” ของน้ำมันไทย โดยเฉพาะค่าการกลั่นที่ปรับเพิ่มจากราว 2 บาทต่อลิตร ไปแตะระดับ 12–14 บาทต่อลิตรในช่วงวิกฤต
รายงานระบุว่า แนวทางที่กำลังถูกพิจารณา คือการ “ตัดต้นทุนส่วนเกิน” ออกจากราคาหน้าโรงกลั่น พร้อมทบทวนองค์ประกอบสำคัญ เช่น War Premium ค่าขนส่ง และสูตรคำนวณราคาที่อาจไม่สะท้อนต้นทุนจริง เพื่อให้ราคาน้ำมันมีความโปร่งใสและเป็นธรรมมากขึ้น
นโยบายนี้ไม่ได้มุ่งแค่ “ลดราคา” แต่ต้องการแก้ปัญหาในระดับโครงสร้าง เพื่อกดต้นทุนภาคขนส่ง ซึ่งเป็นหัวใจของเศรษฐกิจ และมีผลโดยตรงต่อค่าครองชีพของประชาชนทุกกลุ่ม โดยรัฐบาลตั้งเป้าเร่งดำเนินการให้ทันก่อนช่วงวันหยุดยาวสงกรานต์
อย่างไรก็ตาม คำถามสำคัญยังคงอยู่ที่ว่า การปรับ “ต้นทุนส่วนเกิน” จะสามารถทำได้จริงเพียงใด ในเมื่อโครงสร้างราคาน้ำมันไทยเกี่ยวข้องกับหลายปัจจัย ทั้งความเสี่ยงจากสงคราม กลไกราคาตลาดโลก และผลประโยชน์ของผู้มีส่วนได้เสียในห่วงโซ่อุปทาน
เดิมพันของนโยบายนี้จึงอยู่ที่การตัดสินใจเชิงนโยบาย ว่ารัฐบาลจะ “กล้าแตะโครงสร้างลึก” มากแค่ไหน ตั้งแต่การเปิดเผยต้นทุนอย่างโปร่งใส ไปจนถึงการปรับสูตรราคาที่อาจกระทบผู้ประกอบการในระบบ
ในระยะสั้น มาตรการปรับสูตรและช่วงเวลาการประกาศราคา อาจช่วยบรรเทาความรู้สึกของผู้บริโภคได้
แต่ในระยะยาว หากการรื้อโครงสร้างเกิดขึ้นจริง นี่อาจเป็น “จุดเปลี่ยนสำคัญของระบบพลังงานไทย” ที่ส่งผลต่อทั้งเงินเฟ้อ ต้นทุนขนส่ง และกำลังซื้อของประเทศ
ทว่า หากทำได้ไม่สุด นโยบายนี้ก็อาจกลายเป็นเพียง “คำสัญญาในยามวิกฤต” ที่ไม่สามารถแก้ปัญหาเชิงระบบได้อย่างแท้จริง
